Abbas Kiarostami ve Copie Conforme (2010)

Yönetmenlere haksızlık yaptığımın farkındayım ama istiyorum ki bir yönetmen hep onu sevdiğim filmleri gibi filmler yapsın. Klasik çizgilerinin, konularının dışına çıktıklarında hayal kırıklığına uğrayabiliyorum. Yaptığım bu haksızlık, söz konusu İran'lı bir yönetmen olunca ikiye katlanıyor, çünkü bir dönem tüm festivalleri fetheden filmlerin çıktığı bu ülke, sinemacılar için film çekilemez hatta özgür yaşanamaz bir yer haline geldi (Bkz. Panahi). Kiarostami'nin filmlerini Dünya sinemasını severek takip eden birinin sevmemesi mümkün değildir, aklıma hemen "Taste of Cherry", "Ten" ve "Through the Olive Trees" geliyor. Politik bahtsızlıklarının esiri olmuş güzel İran insanını en güzel, en doğal haliyle anlatan filmlerdir Kiarostrami'ninkiler.
Son filmi "Copie Conforme"'un başrolünde Juliet Binoche'u görünce bir heyecanlandım, zira kendisine özellikle "Damage" ve "Les Amants du Pont-Neuf" sayesinde büyük hayranlık beslerim. Ama onun performansının dahi kurtaramadığı bir hayli kötü filmleri de vardır, keşke biraz daha seçici olsaydı diye düşünmüşümdür. "Copie Conforme" kötü bir film değil, ama Kiarostami, Richard Linklater'in tek kelimeyle kusursuz örneklerini verdiği bir türe el atıyor. "Before Sunrise"'da Viyana'nın, "Before Sunset"'te Paris dekor olduğu, bir çiftin sokaklarda yürüyerek ilişkileri üzerine konuştukları bu unutulmaz filmlerin bir benzerini Kiarostami Floransa dekorunda veriyor. Filmin geçtiği dönem de (çiftin yaşları itibariyle) sanki "Before Sunset"'in bir 15 sene sonrası. Filmin bir esprisi daha var, ispiyon vermemek adına buraya not düşmeyeyim ama onun uygulamasını da "Conversations with Other Women"'da çok daha başarılı bir şekilde görmüştük. Söylemeye çalıştıklarımı özetlersem, yönetmenini bilmeden seyretsem, aklıma gelecek son yönetmenlerden biri Kiarostami olurdu, ve filmin öyküsünü, kurgusunu da özgün bulmadım. Yine de sadece Binoche'un anlam ve duygu yüklü yüzünü izlemek için zaman ayırmaya değebilir.

Derek Cianfrance ve Blue Valentine (2010)

Filmin fikri esasında çok basit, ama ben daha önce uygulandığına şahit olmadığım için çok etkilendim. Günümüz aktörleri içinde en beğendiğim Ryan Gosling ile Michelle Williams'ın  evli bir çifti canlandırdıkları filmde aynı anda paralel olarak hem evliliklerinin birkaç yıl sonrasını hem de tanışıp aşık oldukları dönemi izliyoruz. Bir yandan her şeyin toz pembe olduğu bir romans, diğer yanda günlük hayatın rutinine saplanmış, birbirleriyle iletişimleri oldukça zedelenmiş bir çift. Aşk hikayeleri genelde aşık çift birbirine kavuşunca sona erer ya, hep sonsuza kadar mutlu oldukları varsayılır, işte Cianfrance bu nokta da yeni bir şeyler söylemeyi başarıyor. Diğer yandan filmin benim gözümde mükemmel olmasını engelleyen sıkıntılı unsurlar var. Bunların başında Gosling'in canlandırdığı karakterin sadece birkaç yıl içerisinde geçirdiği değişim bana hiç inandırıcı gelmedi. Daha gençken tasvir edildiği haliyle, sonrasında gördüğümüz karakter arasında bence ciddi tutarsızlıklar var, derdinin tam olarak ne olduğunu ben şahsen anlayamadım, evet bir takım minör sebepler var ama bunlar olayların gelişimlerini açıklamaya yeterli değil. Hatta evlilik sonrası karakterin kendi içinde dahi tutarsızlıklar var, kızıyla bu kadar sevgi dolu ilişki kuran bir babanın, aşık olduğu eşiyle iletişim kuramaması bir garip. Filmin, yakaladığı orijinal fikrin (öncesi-sonrası kıyaslaması) vurgusunu arttırmak amacıyla, olayları ve karakterleri gereksiz bir aşırı kontrasta boyadığını düşünüyorum. Film, olayları uç noktalara taşımadan da sade bir şekilde anlatmak istediğini çok güzel bir şekilde anlatabilirdi. Uzun lafın kısası ben ikna olmadım. Bu fikir üzerine çok daha güzel ve sade bağımsız filmler çekilebileceğini düşünüyorum, konu arayan sinemacılara duyurulur...

Downton Abbey (2010)

"Mad Men" ve "In Treatment" yokluğunda yeni bir drama ihtiyacı hasıl oldu. Tavsiye üzerine izlemeye başladığımız "Downton Abbey" öyle bir sardı ki 7 bölümlük ilk sezonu bir nefeste içimize çekiverdik. Benim gibi Jane Austen romanlarını sevenler ve/veya Robert Altman'ın "Gosford Park"'ını beğenenler bu diziye bayılacaklar. Dönem filmlerinde hep zenginlerin ve asillerin hayatları anlatılır, hizmetkarlar hep füguran rolündedirler. Altman "Gosford Park"'da bir cinayeti anlatırken kamerasını sadece zenginlere değil hizmetkarlara da çevirmişti. Dizi bana hemen bu filmi hatırlatmıştı, sonradan öğrendim ki meğer her iki yapımın da yazarı aynıymış; Julian Fellowes. Ortak noktalardan biri de dönem filmlerinin vazgeçilmez kibirli ingiliz karakteri muhteşem Maggie Smith. Smith "Downton Abbey"'de de öyle bir döktürüyor ki, saatlerce sadece onu izleyebilirim. Dizinin konusu 1. Dünya savaşı öncesi İngiltere'de Crawley ailesine ait şatoda geçiyor. Ailenin 3 genç kızı var, ama miras o dönemde sadece erkeklere geçebildiği için, ailenin hiç irtibatı olmayan uzaktan bir kuzenin mirası alması söz konusu. Mirasın ailede kalmasının tek yolu da mirası alacak kuzenle kızlardan birinin evlenmesi gibi gözüküyor. Konu tahmin edildiği üzere bol aşk, kıskançlık ve entrika malzemesi sağlıyor. Tüm bunlara şatonun hizmetkarlarının da ihtirasları ve dalavereleri karışınca ortaya seyir keyfi oldukça yüksek bir dizi çıkıyor. Elektriğin yeni keşfedildiği, eve bağlanan telefona uzaydan gelmiş gibi bakıldığı, kadın haklarının yeni dile getirilmeye başladığı bir dönem olması itibariyle de ilgi çekici. Hararetlen tavsiye edilir.

Xavier Dolan ve J'ai tué ma mère (2009)

Film uzun zamandır izlenecekler listemdeydi, adı (Annemi öldürdüm) çok antipatik geldiği ve psikopat bir film seyretmek istemediğim için sürekli listenin gerilerine itiyordum. Dolan'ın "Les Amours Imaginaires"'ini beğenince, ilk filmini de izlemeye karar verdim. İsim beni yanılttı ama çok akıllıca seçilmiş, filme tam uyuyor ve film boyunca acaba da dedirtiyor. İspiyon olmaması adına bu konuda daha fazla ipucu vermiyeyim ama filmin bir cinayet hikayesi olmadığını söyleyebilirim. Filmin merkezinde bir anneyle ergenlikteki oğlunun ilişkisi var. Sevgi ve nefretin içiçe geçtiği bu ilişki üzerine filmin söyleyeceği samimi şeyler var, tespitler çok yerinde. Dolan'ın bu ilk filminde ikinci filmden de yoğun bir Kar-Wai etkisi var. Hatta ağır çekimlere eşlik eden müzik dahi "In the Mood for Love"'ın eşsiz soundtrack'ini anımsatıyor. Dolan, sorunlu oğul rolünde çok başarılı. Sadece 20 yaşında yazıp, yönetip, başrol oynadığı filmin olgunluğuna hayran olmamak elde değil.

Tarsem Singh ve The Fall (2006)

Bu film hakkında yazı yazmak kolay değil, çünkü filmi beğendim mi, beğenmedim mi, nesini beğendim, nesini beğenmedim tam anlayamadım, çok farklı ve büyük emek verilmiş bir film, yine de beni pek etkilemedi, sürüklemedi ama neresinde hata bulacağımı da bilemiyorum. Oyunculuklar iyi, sadece görsellik olarak bakılırsa tek kelimeyle kusursuz, sanırım anlatılan masal beni pek sarmadı. Konu, portakal toplarken kolunu kırmış küçük bir kızın, kaza geçirmiş bir dublörle hastanede kurmuş oldukları arkadaşlık üzerine. Küçük kıza film boyunca anlatılan masalı, bu sevimlilik yumağının hayalindeki canlandırışını izliyoruz. Filmi izlerken tam bir görsel efekt harikası diye düşündüm, ama masalın geçtiği mekanların tamamı gerçekmiş ve hiçbir efekt kullanılmamış. 18 ayrı ülkede yıllar süren çekimler yapılmış. Tüm mekanların gerçek olduğunu bilsem, şüphesiz izlerken filmden daha fazla etkilenirdim. En çok Hindistan'daki merdivenli kuyudan ve mavi evlerden oluşan kasabadan etkilendim, o kadar sürreal duruyorlar ki, insan mutlaka bir gün gidip gezmek için büyük bir arzu duyuyor. Seyahat için motivasyona ihtiyacı olanlara duyurulur.

Xavier Dolan ve Les Amours Imaginaires (2010)

Dolan'ı kıskanmamak elde değil, 89 doğumlu ve şimdiden iki tane ses getiren filme imza attı. İlk filmi "I Killed My Mother"'ı henüz izleyemedim ama ingilizceye "Heartbeats" olarak çevrilen (ki orijinal ismi bence filme çok daha uygun, "hayali aşklar") son filmini beğendim. Dolan her iki filmde de aynı zamanda başrolde oynuyor. Filmde anlatılan aşk üçgeni çok sevdiğim "Dreamers"'i hatırlattı. Onun kadar etkileyici olmasa da, Dolan böyle devam ederse zamanla eminim Bertolucci mertebesine erişecektir. Marie'nin her sahnede giydiği rengarenk retro kıyafetleri ve ağır çekimler de "In the Mood for Love"'ı yoğun şekilde anımsattı. Dolan neyseki bu referansları kuru kuru kopyalamayarak kendi süzgeçinden geçirmiş. Özellikle ilk yarıdan sonra film biraz dağılıyor, ritmi bozuluyor ve Dolan yönetmen olarak filmdeki hakimiyetini biraz kaybediyor bence. Ama filmin finaline ve son karesine (ağır çekim) bayıldım. Seçilen müzikler de çok iyi, özellikle de Dalida'nın "Bang Bang"'i. Başroldeki üçlüden Nils Schneider, "Dreamers"'daki Louis Garrel'e  o kadar benziyor ki, bu benzerliğin etkisinde uzun süre filmi Paris'te geçiyor diye izledik (halbuki aksine pek çok ipucu vardı), sonra bir Montreal lafı geçince jeton düştü, zaten Dolan da Quebec'liymiş.

Semih Kaplanoğlu ve Bal (2010)

Oh be, yıllar sonra Nuri Bilge Ceylan dışında (Türkiye'den çıkan) bir yönetmenin filmine bayıldım. Senelerdir elimden geldiğince Türk yönetmenleri takip etmeye çalışıyorum, arada fena olmayan filmler de bulunmakla beraber genellikle hayal kırıklığına uğruyorum. Son 10-15 yılı düşününce aklıma Dünya sineması olarak niteleyebileceğim sadece Nuri Bilge'nin filmleri ve Yeşim Ustaoğlu'nun "Güneşe Yolculuk"u geliyor. Kaplanoğlu'nun "Süt" ve "Yumurta"'sı da aldıkları bol ödüllere rağmen beni pek etkilememişlerdi. Bir şeyler eksikti. Sanki bu ikisi her ne kadar konu olarak "Bal"ın devamı da olsalar, sinemasal anlamda "Bal"'ın birer provası idiler. Hep düşünmüşümdür, Türkiye hem benzersiz ve çok çeşitli mekanları, hem de tarihi, hikayeleri anlamında sinemacılar için bir cennet olsa gerek diye, neden hep birbirinin kopyası toy ve klişe filmler çıkar ki.
"Bal" gerçekten de çok olgun, bir şeyler anlatmak için fazla diyaloğa ihtiyaç duymayan şiirsel, sakin bir film. Rize'nin doğası mükemmel bir dekor olmuş. Dış mekanlarda sergilenen David Caspar'vari manzaralar, iç mekan çekimlerinde ışığın kullanımı, mükemmel kontrastlar, renklerle adeta arka arkaya Caravaggio tablolarına dönüşüyor. Filmde birbirine eklenen yaklaşık 150.000 kareden herhangi biri, büyütülüp duvara asılabilir, o kadar büyük bir özen gösterilmiş. Hiçbir sahne geçiştirilmemiş, kameranın nerede duracağından, açısından, en ufak detaylara kadar her şey düşünülmüş. Filmi gözlerinizi kapayarak izlediğinizde de müthiş bir ses yönetimiyle karşılaşacaksınız, film daha açılış jeneriğinde sizi su ve kuş sesleriyle karşılıyor. Filmin tamamına yakınını yüklenen çocuk kahraman Yusuf'u canlandıran Bora Altaş da harika, bunu da hem seçim hem de yönetim başarısı olarak Kaplanoğlu'nun hanesine yazmak gerekir.
Tüm bunların yanında en önemlisi Semih Kaplanoğlu kendi özgün sinema dilini bulmuş, umarım bu yoldan devam eder, birbiri ardına başyapıtlar verir. Bu satırları okuyanların beklentilerini haddimden fazla yükselttiğimden çekiniyorum, filmin çok çok sade olduğunu, ve minimalist sinemadan hoşlanmayanların uzak durmalarında fayda olabileceğini hatırlatmak isterim.

John Cameron Mitchell ve Rabbit Hole (2010)

Film değil ama John Cameron Mitchell beni çok şaşırttı. Kendi yazıp, yönetip, oynadığı "Hedwig and the Angry Inch (2001)" çok başarılı ve çok değişik bir filmdi, bir transseksüeli canlandırmıştı. Hem bu filmde hem de sonraki filmi "Shortbus"'ta sinemada cinselliği en doğal ve en açık haliyle kullandı. Pek çok yüzlerce başka filmde olduğu gibi cinsellik bir sansasyon unsuru ve satış argümanı değil, normalde insanların hayatında olduğu (veya olması gerektiği) gibi filmlerinin doğal bir parçası. Bağımsız duran kendi özgün sinemasını yarattığını düşünürken, Mitchell gitti, ve Hollywood'un en pahalı starlarıyla gayet ciddi bir film yaptı.
İyi mi yaptı mı kötü mü yaptı emin olamadım. Bir yandan "Rabbit Hole" kötü bir film değil, diğer yandan Mitchell'in, önceki iki filmi tarzında bir film çekmesini tercih ederdim.
"Rabbit Hole"da, 4 yaşındaki oğullarını trafik kazasında kaybeden bir çiftin, (Nicole Kidman ve Aaron Eckhart canlandırıyorlar) bununla başetmeye çalışmalarını izliyoruz. Çok şükür ki bu sömürüye çok açık konu, bizi salya sümüğe boğmaya çalışmadan son derece doğal bir şekilde işleniyor. Oyunculuklar başarılı ama Nicole Kidman'ın geçirdiği estetik operasyonlarla ifadesi bozulmuş yüzü, özellikle de çok yapay duran dudakları gerçekten de üzücü ve dikkat dağıtıcı. Evet Hollywood yaşlanmaya karşı çok gaddar ama annesi rolündeki Dianne Wiest'in kırışık yüzündeki derin ve samimi ifadeleri Kidman artık hiçbir zaman veremeyecek. Çocuk sahibi olanlara filmi izlemelerini tavsiye etmiyorum, çünkü gerçekten ruh sağlığına zarar veriyor, çünkü böyle bir kayıbın düşüncesi bile insanı darmadağın ediyor.

David Michôd ve Animal Kingdom (2010)

Michôd'un ilk sinema filmi Animal Kingdom, banka soyguncusu ve uyuşturucu satıcısı kardeşlerden oluşan bir aileyi anlatıyor. Aileden seneler önce kopmuş olan annesinin overdoz ölümü sonrası aileye tekrardan dahil olan yeğen, amcalarının marifetlerine alet oluyor. Kulağa klişe ve çok çiğnenmiş gelen konuyu karakterlerin çok da klişe olmamaları kurtarıyor. Karakterler, genelde Hollywood'un dikte ettiği üzere pek bir kurnaz, korkusuz ve "kahpe felek vurmasaydı" Dünya'yı fethedecek tipler değil. Ancak diğer yandan film bana çok dağınık geldi, dolayısıyla sayısız mantık hatası da mevcut. Bu yönetmenin yetersizliği mi, editörün dağınıklığı mı yoksa kasıt mı bilemiyorum, ama filmde eğreti duran çok sahne var. Yönetmenin heyecan dolu bir aksiyon filmi hedeflemediği çok açık, ama ne hedeflediği de pek belli değil. Sonuç bence sıkılmadan izlenebilir vasat bir film.

Hirokazu Koreeda ve Still Walking (2008)

Koreeda'nın daha önce izlediğim 2004 yapımı "Nobody Knows"'unu çok beğenmiştim. 2008 yapımı "Still Walking" de başarılı bir film. Farklı şehirlerde yaşayan yetişkin çocukların anne-babalarını ziyaret ettikleri bir aile draması. Nadiren bir araya gelen ailede geçmişte yaşanmışlıkların travmaları, kırgınlıkları büyük patlamalara yol açmadan genelde satır aralarında hissediliyor. Film başladığı anda hemen büyük usta Ozu'yu hatırlatıyor, konusu itibariyle de özellikle Ozu'nun en sevdiğim filmi "Tokyo Story"'yi. Ozu'nun tüm filmleri ilk bakışta klasik bir japon ailesindeki dramları anlatır gibi gözükür, ama esasında her şey o kadar zamandan bağımsız ve evrenseldir ki, herkes kendinden, kendi ailesinden parçalar bulur. Ozu benzerliği Koreeda'nın filminin hem şansı hem de şanssızlığı, çünkü benim gibi Ozu-severler filmi sempatiyle ve nostaljik duygularla kucaklayacaklar ama diğer yandan da ister istemez kıyaslama yapacaklar. Gerçi Koreeda "Nobody Knows" ile kendini özgün bir yönetmen olarak çoktan ispatladığı için bu tür bir kıyaslamadan rahatsız olmayacaktır. Hatta araştırmadım ama büyük ihtimalle koyu bir Ozu hayranıdır, ve bu filmi belki de Ozu'ya bir ithaf olarak yapmıştır. Ozu-severler, kaçırmayın.

Lance Daly ve Kisses (2008)

Daly "Kisses"'de, evde gördükleri kötü muamele yüzünden evden kaçarak Dublin'de bir gece geçiren iki çocuğun hikayesini anlatıyor. "Fish Tank" gibi insanı çarpan bir gerçekçilikle başlayan film, çocukların Dublin'e yolculukları ve Dublin'deki geçirdikleri zaman esnasında masallaşıyor. Gerçi gece vakti büyük bir şehrin tüm tehlikeleri de onları bekliyor. Çok hareketli kamera biraz gözleri yorsa da başarılı kullanılmış, görüntüler güzel, çocuk oyuncular başarılı. Derin izler bırakan bir film değil, ama baştan sona ilgiyle izleniyor.

Uli Edel ve Der Baader Meinhof Komplex (2008)

Uli Edel daha önce Madonna'lı "Body of Evidence" ile sansasyonel bir filme ve "Last Exit to Brooklyn" ile şahsen benim çok sevdiğim bir filme imza atmış bir yönetmen. Almanya'da 70'li yıllarda terör estiren Baader Meinhof örgütü ise daha önce pek çok filme konu olmuştu. Mesela Christopher Roth'un çektiği "Baader" örgütün çıkış noktasını ve felsefesini anlatmaktan çok uzak bir filmdi.
Edel'in filmi ise bence mükemmel ve adeta bir belgesele çok yaklaşıyor. Bu örgütün nereden, neden yola çıktığı, nasıl destek aldığı, şiddete neden başvurduğu, liderlerinin kim olduğu konusunda benim değerlendirebildiğim kadarıyla film formatının içinde verebileceği hiç bir detayı atlamamış. Ne eksiği var, ne de fazlası. Alman starları Martina Gedeck, Moritz Bleubtreu ve filmde rol alan diğer herkes kelimenin tam anlamıyla döktürüyorlar. İster istemez insanı derinden etkileyen bu örgütle ilgili bilgi sahibi olmak isteyen herkese filmi "şiddetle" öneririm.

Francis Ford Coppola ve Tetro (2009)

Coppola'yı anlatmaya gerek yok, "Apocalypse Now" ve "Godfather" serisi ile (gerçi ben serinin 2. ve 3. filmlerini hiç beğenmeyerek yine genel kanıya ters düşüyorum) zaten sinema tarihine geçti. Ama sanırım sonra uzun yıllar bu filmlerin gölgesinde kaldı ve uzun süre de film çekmedi, kendini yapımcılığa verdi. 2007 yapımı "Youth without Youth"'u henüz izleyemedim ama bence "Tetro" ile güzel bir dönüş yaptı. Başrolde "Route 66" ile çok sevdiğim Vincent Gallo başarılı. Siyah beyaz güzel çekimler, belirsiz zaman ve mekanda yaratılmış ilginç bir atmosfer (sonradan öğrendim Buenos Aires imiş). Büyük yönetmen egosu hissedilmiyor, film kimseyi fethetmeye uğraşmıyor, üzerindeki baskılardan arınmış özgür bir Coppola'nın kendisi için çekmiş olduğu bir film hissi veriyor. Dolayısıyla tavsiye ederim.

Mark Romanek ve Never Let Me Go (2010)

Daha önce kendi yazıp yönettiği "One Hour Photo" ile pek beğenmediğim bir filme imza atmış olan Romanek bu sefer şansını sevdiğim bir yazar olan Kazuo Ishiguro'nun bir romanı ile deniyor. Başrollerinde "An Education" ile dikkatleri çeken Carey Mulligan, "The Social Network" kurbanı Andrew Garfield ve  Keira Knightley'in bulunduğu film, 3 gencin içinde bulundukları bir aşk üçgenini merkezine alıyor. Ishiguro'nun romanında nasıldı bilemiyorum ama keşke film tamamen bu üçgen üzerine kurgulanmasaydı. İspiyon olmaması adına detay vermiyeyim ama film esasında bir bilim kurgu filmi. Aklınıza uzaylılar ve gelişmiş teknoloji gelmesin, günümüz (veya benzer) Dünya'sında geçiyor. Ama bilim kurgu ögesi bence hakkı verilerek işlenmiyor, iyi bir esrar perdesi ve daha çekici bir atmosfer oluşturulabilirdi. Mesela benim aklıma bunu çok iyi başarmış 1984 yapımı (vhs gençliğinin çok iyi hatırlayacağı) "The Tripods" dizisi geliyor. Onun yerine kim kimi önce sevmiş, kim neyi kıskanmış, çok bilindik hikayelerle konu harcanmış. Ortaya sadece izlenebilir vasat bir film çıkmış.

Jean-Pierre Jeunet ve Micmacs à tire-larigot (2009)

Jeunet'nin Marc Caro ile 90'ların başında çektiği "Delicatessen" ve "La Cité des enfants perdus" çok fantastik ve çok sıradışı başyapıtlardı. Sonra ikili yollarını ayırdı. Jeunet önce "Alien 4" ile seriye başarılı bir bölüm ekledi ama esas Dünya çapında ünü "Amelie" ile (çok da hak ederek) kazandı. "Amelie"'den 3 yıl sonra yine Audrey Tautou ile "Un long dimanche de fiançailles"'i çekti ama film büyük bir ses getirmedi. Bence güzel bir filmdi, ama üzerine "Amelie" yapışmış olan Tautou yerine başka bir aktris seçseydi daha iyi olurdu.

Aradan 5 yıl geçti ve Jeunet bu sefer "Micmacs" ile karşımızda. Caro ile çektiği filmlerdeki fantastik dünyayı Amelie'vari ögelerle birleştirerek çok başarılı bir film çıkarmış ortaya. Daha önce yazmıştım, bana çok yoğun şekilde Capra'nın "You Can't Take It with You"'sunu anımsattı. Hikaye kısaca, babasını bir mayına kaybeden Bazil'in silah tüccarlarından aldığı masalsı intikamı anlatıyor. Jeunet'nin yarattığı rengarenk fantastik dünyaları sevenler bu filmden büyük haz alacaklar.

Giorgos Lanthimos ve Kynodontas (Dogtooth) (2009)

Lanthimos çok sıradışı bir filme imza atmış. Biraz Shyamalan'ın "The Village"ını hatırlatıyor ama ondan kat kat daha başarılı. Hikaye, çocuklarını dünya'dan izole şekilde yetiştirmiş bir aileyi anlatıyor. Çocuklar bu şekilde ergenliğe gelmişler, hatta geçmişler. Bence haddinden fazla korumacı Türk ebeveynlerin mutlaka izlemesi gereken bir film. Bu tabii benim çıkarımım, filmin ebeveynlere mesaj vermek için yapılmadığı kesin, zaten film pek çok farklı şekilde de yorumlanabilir. Bu birey-devlet veya birey-din ilişkisi de olabilir. Net mesajlar vermeye çalışmaması, yorumu izleyiciye bırakması ve bunu çok doğal bir şekilde yapması filmi özel kılıyor. Hazmı kolay olmayan, keyif için izlenmemesi gereken kaçırılmayacak bir film.

Ben Affleck ve The Town (2010)

Buna bile bile lades denir, o yüzden şikayet etmemem lazım. Sağda solda okuduğum olumlu yorumlara rağmen Ben Affleck'ten iyi bir film beklememem gerektiğini biliyordum. Banka soygunları sinemanın popüler malzemelerinden biridir. Üzerine hiçbir şey eklemeden aynı filmi aynı klişe karakterlerle niye tekrar tekrar çekerler, ve hem emek hem para harcarlar anlamak kolay değil. Gerçi bu filmin gişede para kazandıracağı belli, dolayısıyla sebep de ortada. Gerçekten de sıradan bir banka soygun çetesi hikayesi. Bu türün hayranları izlemek isteyebilirler ama özel merakı olmayanlara, izlenecek binlerce filmin olduğu ortamda zamanlarını bu filme harcamamalarını öneririm.

Sex and the City 2 (2010)

Pek çok erkeğin itiraf etmekten hoşlanacağı bir şey değildir, belki de çoğunluk gerçekten de beğenmiyordur ama ben dizisini çok beğenerek izledim. Dizi, söyleyecek fazla bir şeyi kalmayıp kendini tekrar etme döngüsüne girmek üzereydi ki zamanında bitirdiler. Ama sonra herhalde Hollywood'da birileri dizinin sinema filmiyle bol para kazanabileceklerini gördüler ki, karakterlerin derinliğinin oldukça azaldığı, şaşalı ve Carry ile Big arasındaki bilindik sorunun tekrarından ibaret bir film ortaya çıkardılar. Çok kötü değildi, dizideki karakterler iyi kötü tanınacak haldelerdi, ve dizinin sevenleri nostaljik duygularla filmden keyif alabilirlerdi. Gel gör ki muhtemelen paraya para dememiş prodüktörler, biraz daha suyunu sıkarsak, daha da fazla kazanabiliriz dediler. Ortaya gerçekten de üzücü bir film çıkmış. Paranın ve zenginliğin en iyi teşhir edilebileceği mekan olarak da Abu Dhabi seçilmiş. Zenginliğin görgüsüzlüğü öyle bir noktada ki kaldıkları otelde hepsinin ayrı ayrı özel uşakları bile var. Miranda gibi bir prensip yumağı bile bu görgüsüzlük karşısında 15 yaşında bir genç kız şımarıklığına bürünüyor. Sanki tüm karakterler dizideki kendilerinin birer parodisi gibi. İzlerken sıkıldım mı hayır, ama dizinin anısı ciddi zarar gördü. Umarım üçüncüyü çekmeye kalkışmazlar.

Luca Guadagnino ve Io Sono Amore (2009)

Son dönemde italyan sinemasında ciddi bir sıkıntı var. Bir genelleme yaparak hepsi için ortak bir payda oluşturmak mümkün. Bu ortak paydanın (belki de tek) olumlu tarafı gerçekten görselliğin, sinematografinin en üst seviyede olması. Ama içeriğe gelince yüzeysellikten geçilmiyor. Özellikle de filmlerin sonlarını çok klişe ve öngörülür tasarlıyorlar. "I am Love" da bu tanıma bence iyi oturuyor. Zengin bir İtalyan ailesinin ve çok güzel İtalya dekorunun içinde inandırıcı olmaktan uzak bir aşk hikayesi ve sırf klişe öyküye derinlik verebilmek için serpiştirilmiş sembolizm, ağızlarda kötü bir tat bırakıyor. "In the Mood for Love" misali Tilda Swinton'a her sahnede giydirilen rengarenk elbiseler de filmi kurtaramıyor. Esasında filmin son çeyreğine kadar çok negatif değildim, ama son çeyrek gerçekten de bu kadar da olmaz dedirtti. İyi bir malzemeye çok yazık olmuş.

Noah Baumbach ve Greenberg (2010)

Baumbach'ın daha önce izlediğim "The Squid and the Whale (2005)"'ini çok beğenmiştim. 2007 yapımı Nicole Kidman'lı "Margot at the Wedding" ise vasattı. Yeni filminin hikayesini eşi Jennifer Jason Leigh yazmış, ufak bir de rol üstlenmiş. Filmin başrolünde Ben Stiller'ı görünce yine önyargılarım depreşti, çünkü vıcık vıcık bir komedi izlemek istemiyordum. Ama film beni bu anlamda çok şaşırttı. Stiller güldürmeye uğraşmıyor, tam tersine hayatla ve kendisiyle ilgili ciddi sıkıntıları olan birini canlandırıyor. Karakteri (Roger) izlerken, özellikle de içinden geçeni aniden söyleyerek herkesi kırması onda bir arıza varmış hissi uyandırıyor ama sadece çoğu insanda olan fren mekanizması onda arıza yapmış. Bazen (hatta sık sık) içimizden (her zaman da açıklayamadığımız hislerle) birilerine bir şeyler söylemek geçer ama genelde frenleriz, (çünkü kırıcı olur, ayıp olur), bazen patinaj olur, bazen de frenlerimiz boşalır. Stiller'in antitezi olarak da filmde Greta Gerwig'in canlandırdığı Florence var. Gerwig'in yer yer kötü mü oynadığı yoksa doğaçlama mı yaptığı belli olmayan karakter sevgi dolu ve herkesin yardımına koşan, kimseyi kıramayan biri. Bu kontrast ışığında iyice bir antipatik gözüken Roger'ın karakterinde, esasında kendisine ayna tutulmasına açık herkesin kendinden bulacağı karanlık yönler ve zaaflar var. Hayat çoğu filmin dayattığı gibi toz pembe değil, insanlar da melek değil. Gereğinden uzun, yavaş ve sıkıcı gibi gelebilecek filme bu gözle bakıldığı zaman keşfedecek çok şey var.